Dikkat Eksikliği Testi: Evde Nasıl Yapılır, Nerede Yaptırılır? (2026 Rehberi)

> Tıbbi Uyarı: Bu makaledeki tarama soruları ve bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı için mutlaka çocuk ve ergen psikiyatristi veya psikiyatrist ile görüşünüz.

Giriş

"Acaba bizim çocukta dikkat eksikliği var mı?" sorusu kafanıza takıldığında ilk yaptığınız şey muhtemelen internette arama yapmak oluyor. Ya da kendiniz için: "Neden her şeyi yarım bırakıyorum, neden odaklanamıyorum?" diye soruyorsunuz.

Bu tamamen normal bir başlangıç noktası. Ama şunu baştan netleştirmek gerekiyor: hiçbir online test DEHB tanısı koyamaz. Evde yapabileceğiniz tarama araçları, uzman başvurusu için önemli bir sinyal verir — daha fazlası değil, daha azı da değil.

Bu rehberde şunları bulacaksınız:

• ●Evde uygulayabileceğiniz bilimsel temelli tarama soruları (ASRS)
• ●Yaşa göre çocuklarda dikkat eksikliği testi nasıl yapılır
• ●Devlet hastanesinde ücretsiz test nerede ve nasıl yaptırılır
• ●Kliniklerde kullanılan testler nelerdir (MOXO, CPT, Conners, SNAP-IV)
• ●PDF formatında test kaynaklarına nasıl ulaşılır

Dikkat Eksikliği Testi Nedir?

Dikkat eksikliği testi, DEHB (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu) belirtilerini ölçmek için kullanılan standart değerlendirme araçlarının genel adıdır. İki ana kategoriye ayrılır:

Tarama araçları (Screening): Anket ve soru formlarından oluşur. Evde ya da online yapılabilir. Tanı koymaz; riskin yüksek olup olmadığını gösterir.

Klinik tanı araçları: Psikolog veya psikiyatrist tarafından uygulanan, yapılandırılmış görüşmeler, nöropsikiyatrik testler ve bilgisayarlı dikkat testlerinden oluşur.

Evde Dikkat Eksikliği Testi: ASRS Tarama Soruları

ASRS-v1.1 (Adult ADHD Self-Report Scale), Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen, bilimsel geçerliliği kanıtlanmış bir tarama aracıdır. 18 sorudan oluşur; ilk 6 sorusu (Part A) güçlü tarama değeri taşır.

Yetişkinler İçin Evde Tarama (ASRS Part A)

Her soruyu şu seçeneklerle değerlendirin: Hiçbir zaman / Nadiren / Bazen / Sık sık / Çok sık

"Sık sık" veya "Çok sık" yanıtı verdiğiniz soru sayısını sayın.

1. Bir görevi sonuçlandırmak için gereken son hazırlıkları yaparken ne sıklıkla güçlük çekiyorsunuz? *(Rapor düzenleme, form doldurma, belgeleri gözden geçirme gibi)*

2. Sıkıcı ya da zor bir görevi organize etmeniz gerektiğinde ne sıklıkla güçlük çekiyorsunuz?

3. Randevularınızı veya yükümlülüklerinizi hatırlamakta ne sıklıkla güçlük çekiyorsunuz?

4. Zihinsel çaba gerektiren bir görevi yapmayı ne sıklıkla erteliyor ya da o görevden kaçınıyorsunuz?

5. Uzun süre oturmanız gerektiğinde ne sıklıkla ellerinizi veya ayaklarınızı kıpırdatıyor ya da yerinizde kıvrılıyorsunuz?

6. Sıkıcı veya tekrarlayan bir toplantıda, derste ya da etkinlikte ne sıklıkla aşırı aktif hissediyor ya da bir şeyler yapma zorunluluğu duyuyorsunuz?

Sonuç Yorumlama:

> Not: Bu sonuç tanı değildir. 6'dan 6 alsanız da DEHB olmayabilirsiniz; 1 alsanız da DEHB olabilirsiniz. Bağlam, klinik görüşme ve kapsamlı değerlendirme şarttır.

Çocuklar İçin Evde Tarama

Çocuklar için ebeveyn gözlemine dayalı bir tarama yapabilirsiniz. Aşağıdaki DSM-5 tabanlı gözlem listesini kullanın.

Son 6 ayı düşünerek, aşağıdaki durumların çocuğunuzda ne sıklıkla göründüğünü işaretleyin:

Dikkat Alanı:

• ●[ ] Ödev veya etkinliklerde dikkati sürdürmekte güçlük çekiyor
• ●[ ] Konuşulurken dinlemiyormuş gibi görünüyor
• ●[ ] Talimatları takip etmekte güçlük çekiyor, görevleri yarım bırakıyor
• ●[ ] Görevleri organize etmekte zorlanıyor
• ●[ ] Kalem, defter, oyuncak gibi eşyaları sık sık kaybediyor
• ●[ ] Dış uyaranlarla kolayca dağılıyor
• ●[ ] Günlük aktivitelerde sık unutkanlık yaşıyor

Hiperaktivite-Dürtüsellik Alanı:

• ●[ ] Elleri veya ayakları sürekli kıpırdıyor
• ●[ ] Sınıfta veya yerinde durması gereken yerde ayağa kalkıyor
• ●[ ] Koşuyor, tırmanıyor (ya da yetişkinse, huzursuzluk hissediyor)
• ●[ ] Sessizce oynamakta güçlük çekiyor
• ●[ ] Aşırı konuşuyor
• ●[ ] Soruyu bitmeden yanıtlıyor
• ●[ ] Sırasını bekleyemiyor
• ●[ ] Başkalarının konuşmasını veya oyununu bölüyor

Yorumlama:

• ●Dikkat alanında 6+, hiperaktivite alanında 6+ (17 yaş altı için) → Uzman değerlendirmesi önerilir
• ●İki alanda birden yüksek işaret → Bileşik tip DEHB olasılığı

Çocuklarda Dikkat Eksikliği Testi: Yaşa Göre Ne Beklenir?

4 Yaş Dikkat Eksikliği Testi

4 yaş altında kesin DEHB tanısı konulmaz — çünkü bu yaşta hareketlilik ve dikkat dağınıklığı gelişimsel olarak normaldir. Ancak şu belirtiler kalıcı ve yoğunsa gelişim takibi önerilir:

• ●Oyun sırasında 2-3 dakikadan fazla aynı aktivitede kalamıyor
• ●Çok yüksek enerji düzeyi, uyku güçlüğü
• ●Tehlikeli davranışları durduramıyor, sonuçları anlamıyor
• ●Akranlarına kıyasla belirgin farklılık

Ne yapılmalı: Çocuk gelişimi uzmanı veya çocuk psikiyatristine danışın. Bu yaşta tanıdan çok gelişim takibi yapılır.

5-6 Yaş Dikkat Eksikliği Testi

Okul öncesi dönemde DEHB belirtileri daha belirgin hale gelir. 6 yaşından itibaren tarama testleri uygulanabilir:

• ●Öğretmen gözlem formu: Anaokulu öğretmeninden yazılı görüş alın
• ●Ebeveyn tarama formu: Yukarıdaki DSM-5 listesini uygulayın
• ●RAM başvurusu: İlçenizin Rehberlik Araştırma Merkezi'ne başvurabilirsiniz

6 yaş dikkat eksikliği testi için randevu almak üzere çocuk psikiyatrisi polikliniğine başvurulabilir. Kesin tanı bu yaşta mümkündür.

İlkokul (7-11 Yaş) Dikkat Eksikliği Testi

Bu dönemde akademik talepler artınca DEHB belirtileri net görünür hale gelir. Hem ebeveyn hem öğretmen formları kullanılır:

• ●SNAP-IV: Öğretmen ve ebeveyn tarafından doldurulan, DSM-5'e dayalı form
• ●Vanderbilt Ölçeği: Ebeveyn ve öğretmen formu, hem DEHB hem de eşlik eden bozuklukları tarar
• ●Conners' 3: Kapsamlı, norm değerleri olan standartlaştırılmış ölçek

Okul psikolojik danışmanından tarama formu talep edebilirsiniz.

Ortaokul ve Ergen Dikkat Eksikliği Testi

Ergenlerde DEHB özellikle akademik baskı arttıkça belirginleşir. Hem ebeveyn hem de ergenin kendi bakış açısı önemlidir:

• ●Conners' 3 — Ergen Öz Bildirim Formu
• ●ASRS Gençlik Versiyonu
• ●Klinik görüşmede ergenin kendi anlatımı tanıda belirleyici rol oynar

Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği Testi

Yetişkin DEHB, çocukluktan bu yana süregelen ama hiç tanı almamış bir durum ya da gözden kaçmış bir tablodur. Özellikle kadınlarda tanı gecikmesi yaygındır.

Kullanılan başlıca araçlar:

"yetişkinlerde dikkat eksikliği testi nerede yaptırılır?" sorusunun cevabı: Psikiyatri poliklinikleri ve klinik psikoloji merkezleri. Bazı psikiyatri klinikleri "yetişkin DEHB değerlendirmesi" adı altında özel paket sunmaktadır.

Devlet Hastanesinde Dikkat Eksikliği Testi Nerede Yapılır?

Devlet hastanesinde DEHB değerlendirmesi tamamen ücretsiz yapılabilir. İşte adım adım süreç:

Çocuklar İçin:

1. 1.Aile hekiminize gidin → "Çocuğumda dikkat eksikliği şüphesi var, sevk istiyorum" deyin
2. 2.Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi polikliniğine sevkle gidin (büyük devlet hastanelerinde bulunur)
3. 3.İlk görüşmede ebeveyn formu doldurulur, öğretmen formu istenebilir
4. 4.Gerekirse psikometrik testler uygulanır (ek seans gerekebilir)

Yetişkinler İçin:

1. 1.Aile hekiminden psikiyatri sevki alın
2. 2.Devlet hastanesinin psikiyatri polikliniğine başvurun
3. 3.Psikiyatrist, DEHB değerlendirmesi yapabilir ya da klinik psikoloğa yönlendirebilir

> Pratik bilgi: Türkiye'de tüm il ve ilçe merkezlerindeki eğitim araştırma hastanelerinde çocuk psikiyatrisi mevcuttur. Küçük ilçelerde çocuk psikiyatristi bulunmayabilir; o durumda en yakın şehir hastanesine yönlendirilirsiniz.

Özel Hastanelerde Dikkat Eksikliği Testi

Özel hastane ve kliniklerde bekleme süresi genellikle daha kısadır. Türkiye'de dikkat eksikliği testi yapan hastane zincirleri:

• ●Memorial Hastanesi — Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi, MOXO testi
• ●Acıbadem Hastanesi — Nöropsikolojik değerlendirme paketleri
• ●Medical Park — MOXO dikkat ve hiperaktivite testi
• ●Florence Nightingale — Çocuk psikiyatrisi ve psikolojik değerlendirme

Özel klinik tercihi için klinik psikolog veya çocuk psikiyatristi olan bir merkezi seçin.

Klinik Ortamda Kullanılan Testler

SNAP-IV Öğretmen ve ebeveyn tarafından doldurulan, 90 maddelik standardize form. DEHB ve karşıt olma-karşı gelme bozukluğunu tarar. Türkiye'de yaygın kullanılır, Türkçe normatif verisi mevcuttur.

Conners' 3 Altın standart olarak kabul edilen kapsamlı değerlendirme sistemi. Ebeveyn, öğretmen ve ergen öz bildirim formları içerir. 6-18 yaş için geçerlidir.

CPT (Sürekli Dikkat Testi) Bilgisayar tabanlı, 14-20 dakikalık nöropsikiyatrik test. Ekrana çıkan uyaranlara tepki verme hızı ve hata örüntüsü ölçülür. Dikkat süresi, tepki süresi, atlamalar ve yanlış tepkileri nesnel olarak değerlendirir.

MOXO Türkiye'de bazı hastanelerde kullanılan modern bilgisayar tabanlı test. Dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktiviteyi ayrı ayrı puanlar. Avantajı: müzik ve görsel dikkat dağıtıcılar ekleyerek gerçek yaşam koşullarını simüle eder.

Burdon Dikkat Testi Kağıt-kalem formatında, dikkat süresi ve hız-doğruluk dengesini ölçen klasik nöropsikolojik test. Okul çağı çocuklarında yaygın kullanılır.

Dikkat Eksikliği Testi PDF

"Dikkat eksikliği testi pdf" araması yapanlar genellikle şunları arıyor:

1. 1.Evde doldurabileceği bir form — ASRS-v1.1 ve Vanderbilt formları PDF formatında mevcuttur
2. 2.Okula/doktora götürmek için — Ebeveyn gözlem formu
3. 3.Çocuk için öğretmen formu — SNAP-IV öğretmen versiyonu

Nerede bulunur:

• ●ASRS-v1.1 Türkçe adaptasyonu: Türk Psikiyatri Derneği kaynakçasında
• ●MEB DEHB kılavuzu: meb.gov.tr üzerinden indirilebilir (Ocak 2025 güncellemeli)
• ●SNAP-IV Türkçe formu: Klinik psikolog veya PDR'dan talep edilebilir

> Bu formları doldurun, ancak sonucu yorumlatmak için mutlaka bir uzmana götürün.

Sık Sorulan Sorular

Evde dikkat eksikliği testi geçerli midir? Evde yapılan tarama testleri tanı koymaz; yalnızca uzman başvurusu için güçlü bir işaret verir. Yüksek puan almak DEHB olduğunuzu değil, değerlendirme yaptırmanız gerektiğini gösterir.

Dikkat eksikliği testi devlet hastanesinde ücretsiz yapılır mı? Evet. Devlet hastanelerindeki çocuk psikiyatrisi veya psikiyatri polikliniklerine sevkle başvurulduğunda DEHB değerlendirmesi ücretsiz yapılır. Psikometrik testler için ek ücret istenebilir.

Dikkat eksikliği testi için hangi bölüme gidilir? Çocuklar için çocuk ve ergen psikiyatrisi, yetişkinler için psikiyatri bölümüne başvurulur.

Dikkat eksikliği testi kaç dakika sürer? ASRS gibi tarama testleri 5-10 dakika sürer. Kapsamlı klinik değerlendirme 2-4 saati bulabilir ve birden fazla seansta tamamlanır.

4-5 yaş çocuğa dikkat eksikliği testi yapılır mı? 4 yaş altında kesin DEHB tanısı konulmaz. 4-5 yaş aralığında davranış gözlemi ve ebeveyn formları kullanılır. Kesin tanı genellikle 6 yaş ve üzerinde konulur.

Dikkat eksikliği testi PDF olarak nereden bulunur? ASRS-v1.1 WHO'nun sitesinde, MEB DEHB kılavuzu meb.gov.tr'de bulunabilir. Bu testler tarama amaçlıdır.

Çocuğun dikkat eksikliği testi okul tarafından yapılabilir mi? Okul psikolojik danışmanları tarama formu uygulayabilir ancak tanı koyamaz. RAM daha kapsamlı değerlendirme yaparak psikiyatriye yönlendirebilir.

MOXO testi nedir? Bilgisayar tabanlı bir dikkat ve yönetici işlev testidir. Dikkat, zamanlama, dürtüsellik ve hiperaktiviteyi nesnel olarak ölçer.

Kan testiyle dikkat eksikliği anlaşılır mı? Hayır. Kan tahlili yalnızca DEHB'ye benzer belirtiler yaratan diğer durumları (tiroid, demir eksikliği) dışlamak için istenir.

Online dikkat eksikliği testi ne kadar güvenilir? Güvenilir tarama araçlarına (ASRS gibi) dayanan online testler yol gösterici olabilir. Ancak tanıyı yalnızca klinisyen koyabilir.

Sonuç

Dikkat eksikliği testi, tanı sürecinin başlangıç noktasıdır — bitiş noktası değil. Evde ASRS soruları ile ya da okulda öğretmen formlarıyla başlayabilirsiniz. Ama bu adım sizi yalnızca bir sonraki adıma — uzman görüşmesine — götürür.

İyi haber şu: Türkiye'de hem devlet hastanelerinde ücretsiz hem de özel kliniklerde değerlendirme seçenekleri mevcut. Süreç karmaşık görünebilir, ama ilk randevuyu aldıktan sonra adımlar kendiliğinden açılıyor.

Eğer bu makaledeki tarama sorularında kendinizi ya da çocuğunuzu tanıdıysanız, bir çocuk psikiyatristi veya psikiyatristle görüşmeyi ertelemeyin. Doğru tanı, doğru desteğin kapısını açar.

*Kaynaklar: WHO ASRS-v1.1, DSM-5 (APA, 2022), Türk Psikiyatri Derneği, MEB DEHB Kılavuzu (2025), Conners' 3 Teknik Kılavuzu*