Psikolog İstanbul — İstanbul Psikolog Rehberi
Bireysel, Çift ve Online Terapi

Bir süredir sürekli tetikte gibiyim, göğsüm sıkışıyor ama somut bir sebep yok. Kalbimden mi kaygıdan mı anlayamıyorum, çok korkuyorum.

Yazdıklarını okurken ne kadar yorucu bir dönemden geçtiğini hissettim. Kalp tarafını bir doktora kontrol ettirdiysen ve bir sorun çıkmadıysa, tarif ettiğin o tetikte olma hali büyük ihtimalle kaygıyla ilgili — beden, tehlike yokken bile alarma geçebiliyor. Şu an işine yarayacak küçük bir şey: nefesini yavaşlat, 4 sayarak al, 6 sayarak ver. Bu, bedenine 'güvendeyiz' mesajı verir. Ama bunu tek başına taşıman gerekmiyor; birkaç seans bile bu döngüyü ciddi biçimde yumuşatabilir.

Yanıtlayan: Uzm. Psk. Elif Demir

Geceleri yatağa yatınca beynim susmuyor, ertesi günü, geçmişi, her şeyi düşünüyorum. Saatlerce uyuyamıyorum ve gündüz bitkinim.

O 'beynin susmaması' halini yazma şeklin çok net. Yatağa uzandığında zihin, gün boyu ertelediği her şeyi birden önüne koyuyor. Birkaç somut şey: yatağı sadece uyku için kullan, uyuyamıyorsan 20 dakika sonra kalkıp loş ışıkta sıkıcı bir şey yap, sonra tekrar dene. Yatmadan önce aklındakileri bir kağıda dökmek de zihnini rahatlatır, çünkü beyin artık 'unuturum' diye tetikte kalmaz. Düzelmezse altında kaygı olabilir; kısa bir çalışma bunu kökten çözebilir.

Yanıtlayan: Uzm. Psk. Elif Demir

Kalabalık yerlerde birden fenalaşıyorum, terliyorum, kaçmak istiyorum. Marketten bile çıkamadığım oluyor. Delirmiyorum değil mi?

Kesinlikle delirmiyorsun — ve bunu sorman çok anlaşılır, çünkü panik atak sırasında beden o kadar yoğun tepki verir ki insan kontrolünü kaybedeceğini sanır. Ama panik atak, tehlikeli olmasa da gerçek bir kaçış alarmıdır; bedenin yanlış zamanda 'kaç' düğmesine basıyor. O an bulunduğun yerden hemen kaçmak kısa vadede rahatlatır ama uzun vadede korkuyu büyütür. Küçük adımlarla o ortamlarda kalmayı öğrenmek mümkün. Panik bozukluğu terapiye en iyi yanıt veren durumlardan biri, umutlu ol.

Yanıtlayan: Klinik Psk. Mert Kaya

Her şey yolunda ama sürekli 'ya kötü bir şey olursa' diye düşünüyorum. Sevdiklerimin başına bir şey gelecek gibi. Bu normal mi?

Bu tarif ettiğin sürekli 'ya olursa' döngüsü, genellikle kaygının aklı meşgul etme biçimidir. Zihin, kötü senaryoları önceden yaşayarak seni hazırlıklı tutmaya çalışır — ama aslında sadece yoruyor, çünkü olmamış bir şeyin acısını şimdiden çekiyorsun. Fark etmen gereken şey: bu düşünceler 'gerçek tehlike' değil, 'kaygı gürültüsü'. Bir düşünce geldiğinde 'bu bir tahmin mi yoksa gerçek mi?' diye sormak işe yarar. Günlük hayatını kısıtlıyorsa bir uzmanla çalışmak bu döngüyü belirgin biçimde hafifletir.

Yanıtlayan: Uzm. Psk. Deniz Yıldız

Sunum ya da toplantı öncesi ellerim titriyor, sesim çıkmıyor gibi oluyor. İş hayatımı etkiliyor, çok utanıyorum.

Bu yaşadığın performans kaygısı sandığından çok daha yaygın — sahne, toplantı, sunum öncesi bedenin adeta 'sınavda' gibi tepki veriyor. Titreme ve ses değişimi, adrenalinin doğal etkisi; yani zayıflık değil, bedenin fazladan enerji üretmesi. İşine yarayacak birkaç şey: sunumdan önce birkaç dakika yürümek bu enerjiyi boşaltır, ilk cümleni ezbere hazırlamak da başlangıç panicini azaltır. Herkesin seni izlediği hissi genelde olduğundan büyüktür. Üstüne gitmek yerine kademeli alışmak ve gerekirse kısa bir destek almak çok işe yarar.

Yanıtlayan: Klinik Psk. Mert Kaya

Telefonumu elimden bırakamıyorum ama bıraktığımda da huzursuz oluyorum. Sürekli bir eksiklik, yetişememe hissi var içimde.

Bu anlattığın huzursuzluk çok tanıdık; sürekli bir şeyi kaçırıyormuş hissi (kaygının modern bir biçimi) insanı telefona bağlıyor ama ekran onu dindirmiyor, aksine besliyor. Beynin, sürekli uyaran alınca 'boş an'ı tehdit gibi algılamaya başlıyor. Küçük bir deney: günde 10 dakika telefonsuz, hiçbir şey yapmadan oturmayı dene — ilk başta huzursuzluk artar, sonra zihin sakinleşmeyi yeniden öğrenir. Bu 'yetişememe' hissinin altında çoğu zaman dinlenmeye kendine izin verememe vardır; bunu bir uzmanla konuşmak rahatlatıcı olabilir.

Yanıtlayan: Uzm. Psk. Deniz Yıldız